HumanTech Meetings II. Projektowanie w czasach AI: od User Experience do Humanity-Centered Design

Od fotorealistycznych grafik po terapie medyczne – czy sztuczna inteligencja zaprojektuje nam wszystko? Zastanowimy się nad tym podczas kolejnego spotkania z cyklu HumanTech Meetings na Uniwersytecie SWPS już 25 kwietnia (czwartek). Spotkanie odbędzie w formule online w godz. 17.00-20.00.

Swoją wiedzą podzielą się Daniel Rosenberg z San José State University, ekspert z zakresu UX (user experience) oraz HCI (human-computer interaction), oraz dr Konrad Maj, kierownik Centrum HumanTech, zajmujący się społecznymi aspektami nowych technologii, zwłaszcza interakcją człowieka z technologią.

Po wykładach zapraszamy na panel dyskusyjny, podczas którego zastanowimy się, jak wspólnie pracować nad technologiami, które wspierają i wzmacniają nasze życie społeczne i emocjonalne oraz uwzględniają ludzkie potrzeby i wartości, zamiast je zastępować.

Prelekcje odbędą się w języku polskim oraz angielskim i będą tłumaczone symultanicznie.

Udział w wydarzeniu jest darmowy; wymagane są zapisy. Link i więcej informacji o spotkaniu tutaj.

Wydarzenie organizuje Centrum HumanTech SWPS. OPI wpiera cykl tych spotkań jako partner.

27-28 maja – II Forum Administracji Akademickiej

27 i 28 maja w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie odbędzie się II Forum Administracji Akademickiej. Wydarzenie skierowane jest do wszystkich pracowników polskich uczelni.

Pierwszy dzień jest poświęcony na sprawom strategicznym i cyfryzacji. Eksperci OPI oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego o podzielą się z nami swoimi planami w zakresie zmian prawnych czy organizacyjnych dotyczących zarówno spraw naukowych, jak i dydaktycznych. Na ten dzień zaplanowane są także inne tematy o strategicznym znaczeniu – bezpieczeństwo na uczelni, miejsce pracowników „niebędących nauczycielami akademickimi” na uczelniach, a także szeroko rozumiana cyfryzacja.

W drugim dniu odbędą się trzy sesje równoległe, a w nich sześć warsztatów oraz trzy sesje networkingowe. Podczas warsztatów będzie można zapoznać się z podstawami low code, tajnikami systemu CRM, skutecznym zarządzaniem uczelnią, poćwiczyć skuteczną komunikację, przybliżyć zasady coraz modniejszych mikropoświadczeń, a także zobaczyć, w jaki sposób uczelnie pracujące na różnych systemach teleinformatycznych wdrażają elektroniczną teczkę studenta. Z kolei sesje networkingowe będą służyć zapoznaniu się ze sposobami tworzenia organizacji pracowników administracyjnych na uczelniach czy poza nimi. Są to uczelniane fora dziekanatów, a także organizacje branżowe takie jak IROs Forum (programy międzynarodowe), PACTT (transfer technologii), czy Stowarzyszenie PRom (PR i komunikacja). 

Rejestracja trwa do 17 maja 2024 r. Formularz jest dostępny tutaj.

Program i więcej informacji o konferencji jest dostępnych pod tym linkiem: https://forum-dziekanatow.pl/index.php/zapraszamy-na-ii-forum-administracji-akademickiej-27-28-maja-2024-r-w-sgh/

Wydarzenie organizują: Forum Administracji Akademickiej, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie i Akademia Leona Koźmińskiego.

Wsparcie dla kobiet w STEM ma sens! Premiera raportu „Kobiety na politechnikach 2024”

W latach akademickich 2019/2020 – 2022/2023 liczba kobiet studiujących na kierunkach z obszaru informatyki wzrosła o 25,47%, podczas gdy liczba mężczyzn – o 12,96%. Wciąż jednak na uczelniach technicznych na kierunkach inżynieryjnych przeważają mężczyźni – obecnie jest ich 73,8%. To tylko kilka z istotnych liczb, które znaleźć można w raporcie „Kobiety na politechnikach 2024”, przygotowanym wspólnie przez Fundację Edukacyjną Perspektywy i Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy. Premiera raportu nastąpiła 16 kwietnia i była częścią celebracji pionierskiej, a jednocześnie największej w Polsce kampanii Dziewczyny na Politechniki!/ Dziewczyny do Ścisłych! prowadzonej konsekwentnie od 17 lat. Raport w tym roku opublikowany został w formie cyfrowej i jest dostępny w wersji interaktywnej na portalu radon.nauka.gov.pl.

– Dziś widzimy, że jesteśmy duży krok dalej, jeśli chodzi o udział kobiet na uczelniach technicznych i na uniwersyteckich kierunkach ścisłych, ale także jeśli patrzeć na obecność kobiet w badaniach naukowych związanych z dziedziną STEM czy w firmach inżynierskich i technologicznych – mówiła dr Bianka Siwińska, CEO Perspektyw, pomysłodawczyni akcji Dziewczyny na Politechniki!/ Dziewczyny do Ścisłych! – Te kobiety to m.in. beneficjentki naszych kampanii, akcji i programów. Dziś tworzą coraz bardziej rosnącą w siłę i wielopokoleniową sieć wsparcia, wymieniając się wiedzą, kompetencjami, doświadczeniem, a platformą ich współpracy jest właśnie to, co robi Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Cieszymy się, widząc, jaki efekt przynoszą nasze działania prorównościowe, których celem dziś jest przede wszystkim zbieranie wszystkich mądrych osób do pracy nad rozwiązaniem wyzwań współczesnego świata.

O tym, że siła kobiet na kierunkach z obszaru STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematic) rośnie, świadczą najlepiej liczby, które znalazły się w tegorocznym raporcie „Kobiety na politechnikach”. Tak referuje je autorka analizy, dr Anna Knapińska, adiunktka z Laboratorium Baz Danych i Analityki Biznesowej OPI: – Warto zauważyć, że choć wciąż kierunki z obszaru nowych technologii (w tym związane z informatyką) są zmaskulinizowane, to w ciągu ostatnich czterech lat (okres od roku akademickiego 2019/2020 do 2022/2023) liczba kobiet studiujących na kierunkach z obszaru informatyki wzrosła​ o 25,47%, podczas gdy liczba mężczyzn tylko o 12,96%.​ Inną ciekawą liczbą jest ta, którą obserwujemy w analizowanym okresie czterech lat akademickich na publicznych uczelniach technicznych, gdzie udział kobiet wśród studentów kierunków informatycznych wzrósł z 14,8% do 15,8%.

W raporcie, który w tym roku po raz pierwszy przyjął formę cyfrową i został udostępniony na portalu RAD-on, można przeczytać następujące dane:

Na polskich publicznych uczelniach technicznych zauważalnie wzrasta liczba kierunków z obszaru technologii: w roku akademickim 2019/2020 było ich 416 (z czego 220 na publicznych uczelniach technicznych), a w roku akademickim 2022/2023 już 466 (262 na publicznych uczelniach technicznych).

Na siedmiu (Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet SWPS, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) z dziesięciu najlepszych uniwersytetów w rankingu Perspektyw, systematycznie wzrasta udział kobiet studiujących na kierunkach z obszaru nowych technologii.

Na czterech kierunkach z obszaru nowych technologii udział kobiet przekracza 60%. Są to:mathematical methods in data analysis​,inżynieria biomedyczna,advanced biobased and bioinspired materials,

bioinformatyka​.

Wśród kierunków z obszaru nowych technologii udział kobiet był wyższy na studiach stacjonarnych niż na niestacjonarnych, zwłaszcza​ na uczelniach publicznych (studia stacjonarne – 17,9% kobiet, studia niestacjonarne – 9,9%).

Trzy publiczne uczelnie techniczne o najwyższym odsetku kobiet ​na kierunkach z obszaru nowych technologii to Akademia Górniczo-Hutnicza imienia Stanisława Staszica w Krakowie (21,2%), Politechnika Łódzka (20,6%) i Wojskowa Akademia Techniczna imienia Jarosława Dąbrowskiego (18,5%). ​

Dane wskazują, że na uczelniach technicznych wciąż kierunki inżynieryjno-techniczne są zmaskulinizowane, a kierunki społeczne – sfeminizowane. Przewaga mężczyzn (73,8%) jest jednak większa na kierunkach inżynieryjno-technicznych niż kobiet na kierunkach społecznych (59%).​

Pełną wersję raportu znaleźć można w serwisie RAD-on. O funkcjonalnościach związanych z cyfrową wersją raportu mówi dr Aldona Tomczyńska, adiunktka i liderka z OPI: – Serwis RAD-on to największe obecnie źródło danych na temat szkolnictwa wyższego i nauki w Polsce. Co ciekawe, analizy takie jak raport „Kobiety na politechnikach” mają formę interaktywną: to użytkownicy mogą zadawać pytania i w zależności od tego, jakie dane są im potrzebne, uzyskają odpowiednie informacje. 

Premiera raportu tradycyjnie stanowiła część corocznej celebracji kampanii Dziewczyny na Politechniki!/ Dziewczyny do Ścisłych! 

Najnowsze trendy w publikacjach naukowych – nowe raporty na portalu RAD-on

Eksperci z Ośrodka Przetwarzania Informacji (OPI) przygotowali cztery nowe raporty interaktywne, które prezentują trendy dotyczące polskich publikacji naukowych. Nowe raporty mają na celu przedstawienie działalności publikacyjnej polskich badaczy. Raporty OPI bazują na danych zarejestrowanych w Polskiej Bibliografii Naukowej w latach 2017- 2021, a więc w okresie objętym ostatnią ewaluacją działalności naukowej. Z udostępnionych danych wynika, że w badanym okresie systematycznie spadała liczba publikacji, które były zgłaszane do PBN przez instytucje naukowe.

Uczelnie publiczne z największą liczbą publikacji

– Ośrodek Przetwarzania Informacji realizuje działania, które wdrażają założenia tzw. „otwartej nauki”. Dbamy o to, aby każdy miał dostęp do aktualnych, wiarygodnych danych. Stale udostępniamy na naszym portalu RAD-on nowe dane oraz profesjonalne raporty i analizy dotyczące nauki i szkolnictwa wyższego  – mówi dr hab. inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji. – Ostatnio udostępniliśmy aż cztery nowe raporty interaktywne dotyczące publikacji polskich naukowców. Temat ten budzi od pewnego czasu duże zainteresowanie, dlatego warto zapoznać się z wiarygodnymi danymi. Nowe raporty powstały w oparciu o liczbę zgłoszeń publikacji do Polskiej Bibliografii Naukowej (PBN) – dodaje szef OPI.

Fakt, iż prezentowane dane pochodzą z tego właśnie systemu, ma duże znaczenie przy ich interpretacji. Ponieważ w PBN rejestrowane są publikacje uwzględniane w ewaluacji, dane mogą przedstawiać niepełny obraz publikacyjnej działalności polskich naukowców. Mogą istnieć publikacje, których instytucje nie zgłosiły do PBN. Udostępnione dane jednak z pewnością dobrze obrazują trendy, jakie w danym obszarze obserwujemy w ciągu ostatnich lat.

Z najnowszych raportów OPI wynika, że uczelnie publiczne były odpowiedzialne za zdecydowanie największą liczbę zgłoszeń (ponad 80% w każdym roku). Następne w kolejności pod względem udziału i liczby zgłoszeń były instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk (PAN) i instytuty badawcze. Należy zaznaczyć, iż liczba zgłoszeń jest dodatnio skorelowana z liczbą pracowników naukowych, których działalność podlega ewaluacji (tzw. liczbą N). Oznacza to, że im więcej pracowników naukowych zatrudnia określona instytucja, tym więcej dokonuje zgłoszeń publikacji w PBN.

Jeżeli przyjrzymy się samym tylko artykułom naukowym, to widzimy, że w latach 2017–2021 udział artykułów zgłaszanych przez uczelnie publiczne wynosił około 86%. Instytuty Polskiej Akademii Nauk (PAN) zgłaszały średnio 8% artykułów, natomiast uczelnie niepubliczne średnio 3%. Pozostałe typy instytucji naukowych: uczelnie kościelne oraz instytuty badawcze zgłaszały od 1 do 2% artykułów.

Niezmiennie UJ i UW publikują najwięcej

– W latach 2017–2021, w każdym badanym roku, trzy instytucje zgłaszały najwięcej publikacji do PBN. Były to uczelnie: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet Warszawski oraz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – mówi dr Aldona Tomczyńska, adiunktka z Laboratorium Baz Danych i Systemów Analityki Biznesowej OPI. – Wśród instytutów PAN najwięcej zgłoszeń miał Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego, który w analizowanym okresie zgłosił do PBN ponad dwa razy więcej publikacji niż druga w kolejności jednostka PAN – Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla – dodaje doktor Tomczyńska.

Spada ogólna liczba publikacji

Udostępnione raporty OPI dotyczą wszystkich rodzajów publikacji jakie zgłaszane są do PBN, tj.: artykułów, materiałów pokonferencyjnych, monografii, monografii pod redakcją oraz pojedynczych rozdziałów w monografii pod redakcją.

W latach 2017–2021, a więc w okresie objętym ostatnią ewaluacją działalności naukowej, systematycznie spadała liczba publikacji, które były zgłaszane do PBN przez instytucje naukowe. Spadek dotyczył wszystkich typów publikacji rejestrowanych w PBN, chociaż liczba zgłaszanych monografii wzrastała między 2017 i 2019 r. Spadek jest obserwowalny zarówno, gdy jednostką analizy jest pojedyncza publikacja, jak i gdy analizowane są zgłoszenia publikacji (jedna publikacja może być afiliowana do kilku instytucji). Liczba zgłoszeń artykułów nieznacznie rosła w latach 2019–2021 przy jednoczesnym spadku liczby jednostkowych publikacji. Oznacza to, że pojedyncze artykuły były wielokrotnie zgłaszane, a więc były efektem współpracy autorów afiliujących do różnych instytucji naukowych w Polsce.

– Najpopularniejszymi typami publikacji rejestrowanymi w PBN są krótsze formy – artykuły i rozdziały. Należy jednak zwrócić uwagę, że chociaż procentowy udział artykułów w liczbie wszystkich rejestrowanych publikacji systematycznie wzrastał w latach 2017–2021, to udział rozdziałów i materiałów konferencyjnych, które również należą do krótkich form prezentacji wyników badań, obniżał się. Jest to zgodne z trendami publikacyjnymi obserwowanymi w innych krajach – mówi dr Gabriela Dzięgiel-Fivet, analityczka danych w OPI.

W analizowanym okresie udział monografii oraz monografii pod redakcją pozostawał bez zmian. Udział różnych typów publikacji w całościowej liczbie zgłoszeń do PBN jest podobny dla instytucji różnego rodzaju. Największe różnice między różnymi rodzajami instytucji można zaobserwować dla udziału publikacji książkowych (rozdziałów, monografii i monografii pod redakcją).

Nowe raporty interaktywne OPI dostępne są na portalu RAD-on:

https://radon.nauka.gov.pl/raporty/publikacje_zgloszenia_2017_2021

https://radon.nauka.gov.pl/raporty/publikacje_ksiazkowe_2017_2021

https://radon.nauka.gov.pl/raporty/publikacje_ksiazkowe_zgloszenia_2017_2021

https://radon.nauka.gov.pl/raporty/artykuly_zgloszenia_2017_2021

Współpraca badawcza OPI z Uniwersytetem Warszawskim

9 kwietnia podpisaliśmy porozumienie z Uniwersytetem Warszawskim. Dotyczy ono m.in. wymiany danych naukowych, współpracy w zakresie ubiegania się o granty i wspólnych publikacji naukowych oraz konsultacji merytorycznych. Wspólne inicjatywy umożliwią rozwój potencjału badawczego w różnych dziedzinach nauki.

Podpisanie umowy odbyło się 9 kwietnia w Sali Złotej Pałacu Kazimierzowskiego na kampusie UW przy Krakowskim Przedmieściu.

Ze strony OPI w wydarzeniu wzięli udział: dr hab. inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor instytutu, dr inż. Piotr Sobecki, kierownik Centrum Innowacji dla Medycyny Cyfrowej oraz dr inż. Rafał Jóźwiak, kierownik projektu AI4AR.

Uniwersytet reprezentowali: prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, prof. Sławomir Żółtek, prorektor UW ds. studentów i jakości kształcenia oraz przedstawiciele Wydziału Medycznego UW, na którym zainicjowano współpracę badawczą.

Współpraca OPI i Uniwersytetu Warszawskiego obejmować będzie m.in. wspólne prowadzenie badań naukowych, wykorzystywanie sztucznej inteligencji w medycynie i wspieranie rozwoju nowych technologii.